«Լսի՛ր, տղա՛ս: Ես արտասանում եմ այս բառերը, երբ դու քնած ես. քո փոքրիկ ձեռքը դրված է այտիդ տակ, իսկ շիկահեր գանգուր մազերդ կպել են խոնավ ճակատիդ: Ես ծածուկ մտա քո սենյակ: Մի քանի րոպե առաջ, երբ նստած էի գրադարանում և լրագիր էի կարդում, ինձ վրա թափվեց զղջման ծանր ալիքը: Ես եկել եմ քո մահճակալի մոտ՝ գիտակցելով իմ մեղքը:

Ահա թե ինչի մասին էի մտածում, տղա՛ս. ես քո գլխին թափեցի իմ վատ տրամադրությունը: Ես քեզ կոպտեցի, երբ դպրոց գնալու համար հագնվում էիր, քանի որ դու միայն թաց սրբիչը դեմքիդ քսեցիր: Ես քեզ նկատողություն արեցի կոշիկներդ չմաքրելու համար: Բարկացա, գոռացի քեզ վրա, երբ հագուստներիցդ մեկը հատակին նետեցիր:
Նախաճաշի ժամանակ նույնպես քեզ կշտամբեցի: Դու շրջեցիր թեյի բաժակը: Ագահաբար կուլ էիր տալիս կերակուրը: Արմունկներդ հենել էիր սեղանին: Չափազանց հաստ շերտով կարագ քսեցիր հացին: Իսկ հետո, երբ գնացիր խաղալու, իսկ ես շտապում էի հասնել գնացքին, դու շրջվեցիր, ինձ ձեռքով արեցիր և բացականչեցիր.«Ցտեսությո՛ւն, հայրի՛կ», իսկ ես հոնքերս կիտեցի և պատասխանեցի. «Ուսերդ ուղղի՛ր»:
Այնուհետև օրվա վերջում ամեն ինչ նորից սկսվեց: Տուն վերադառնալիս նկատեցի քեզ, երբ ծնկի իջած գնդիկներով խաղում էիր: Քո գուլպաների վրա անցքեր կային: Ես քեզ նվաստացրի ընկերներիդ մոտ՝ ստիպելով տուն գնալ իմ առջևից…
Հիշո՞ւմ ես, թե դրանից հետո ինչպես մտար գրադարան, որտեղ ես կարդում էի՝ երկչոտ, տխուր: Երբ ես լրագրի վրայից թեթևակի քեզ նայեցի՝ գրգռված, որ ինձ խանգարել են, դու անվճռական կանգ առար դռան մոտ: «Ի՞նչ ես ուզում»,-կոպիտ հարցրի ես:
Դու ոչինչ չպատասխանեցիր, բայց կտրուկ նետվեցիր դեպի ինձ, վզովս ընկար և համբուրեցիր: Քո ձեռքերը սեղմում էին ինձ սիրով, որն Աստված դրել է քո սրտի մեջ, և որը չվերացավ նույնիսկ իմ արհամարհական վերաբերմունքից: Իսկ հետո դու գնացիր՝ քո փոքրիկ տոտիկներով աստիճանները բարձրանալու: Այսպես, ուրեմն, տղա՛ս, դրանից անմիջապես հետո լրագիրը սահեց իմ ձեռքերից, և ինձ համակեց ահավոր, նողկալի սարսափը... Ի՞նչ է արել ինձ սովորությունը: Կշտամբելու, նախատելու սովորությունը… Բայց չէ՞ որ չի կարելի ասել, որ քեզ չէի սիրում, ամբողջ հարցն այն է, որ ես չափազանց շատ բան էի սպասում քո պատանեկությունից և չափում էի քեզ իմ սեփական տարիների չափանիշով: Իսկ քո բնավորության մեջ այնքան առողջ, հրաշալի և անկեղծ բաներ կան: Քո փոքրիկ սիրտը նույնքան մեծ է, որքան արշալույսը հեռավոր բլուրների վրա: Դա արտահայտվեց քո բնազդական պոռթկման մեջ, երբ դու նետվեցիր ինձ համբուրելու՝ մինչև քնելու գնալդ: Այսօր ոչ մի բան այլևս նշանակություն չունի, տղա՛ս: Ես եկել եմ քո մահճակալի մոտ մթության մեջ և ամոթահար ծնկի եմ իջել քո առջև: Դա չնչին քավություն է: Ես գիտեմ, որ դու դրանք չես հասկանա, եթե քեզ ասեմ այդ ամենը, երբ դու արթնանաս: Սակայն վաղը ես իսկական հայր կլինեմ: Ես կդառնամ քո ընկերը…
Վախենում եմ, որ մտովի քո մեջ հասուն տղամարդու եմ տեսել: Բայց հիմա, երբ տեսնում եմ քեզ, տղա՛ս, հոգնած կուչ եկած քո մահճակալում, ես հասկանում եմ, որ դու դեռ երեխա ես: Դեռ երեկ դու մորդ ձեռքերին էիր՝ գլուխդ դրած նրա ուսին: Ես չափազանց շատ բան էի պահանջում, չափազանց շատ»:

Առաջադրանք

Ո՞րն է ստեղծագործության  ասելիքը:

Մեղադրիր կամ արդարացրու հորը:

Մեղադրել կարելի է, որովհետև

նա հաճախ էր բարկանում,

կոպիտ էր երեխայի հետ,

նվաստացնում էր նույնիսկ ուրիշների մոտ։

Արդարացնել էլ կարելի է, որովհետև

նա վերջում հասկանում է իր սխալը,

զղջում է,

ուզում է փոխվել և դառնալ լավ հայր։

հայրը սխալվեց, բայց նա լավ մարդ է, քանի որ գիտակցեց իր մեղքը։

Բառարանի օգնությամբ գտիր նշված բառերի հոմանիշները:

խոնավ → թաց

ծածուկ → գաղտնի

գիտակցելով → հասկանալով

կոպտեցի → կոպիտ վարվեցի / կշտամբեցի

կշտամբեցի → նախատեցի

ագահաբար → շատ արագ / ագահորեն

նվաստացրի → վիրավորեցի / ստորացրի

երկչոտ → ամաչկոտ

կտրուկ → հանկարծակի

ահավոր → սարսափելի

նողկալի → զզվելի

հրաշալի → շատ լավ / գեղեցիկ

անկեղծ → ազնիվ

արշալույս → լուսաբաց

Տեսական մաս,օրինակներ

Եթե հայտնի է, որ x տառով նշանակված թվի և 5-ի գումարը 8 է և պահանջվում է որոշել, թե որ թիվն է նշանակված x տառով, ապա ասում են, որ պետք է լուծել x + 5 = 8 հավասարումը:

Հավասարման արմատ անվանում են այն թիվը, որը x-ի փոխարեն տեղադրելով հավասարման մեջ, ստանում են ճշմարիտ թվային հավասարություն:

Լուծել հավասարումը՝ նշանակում է գտնել նրա բոլոր արմատները:

Օրինակ 1: Լուծենք x + 5 = 8 հավասարումը:

Լուծում: Հավասարման ձախ մասում գրված է x + 5 թիվը, իսկ աջ մասում՝ նրան հավասար 8 թիվը: Հավասարությունը չի փոխվի, եթե նրա ձախ և աջ մասերը փոքրացնենք 5-ով՝

x + 5 = 8

x = 8 – 5

x = 3 :

Պատասխան՝ 3:

Սովորաբար այսպիսի դեպքում ասում են, որ 5 թիվը տեղափոխել են հավասարման աջ մաս՝ հակառակ նշանով: Հաճախ ավելի կարճ են ասում՝ թիվը տեղափոխել են հավասարման աջ (կամ ձախ) մաս:

Օրինակ 2: Լուծենք x – 2 = 5 հավասարումը:

Լուծում: (–2) թիվը տեղափոխենք հավասարման աջ մաս՝

x – 2 = 5

x = 5 + 2

x = 7:

Պատասխան՝ 7:

Այսուհետև բազմապատկման նշանը կգրենք միայն թվերի բազմապատկման դեպքում, օրինակ՝ 6 * 7, բայց կգրենք 8x, ab, (12 – 5)x և այլն:

Օրինակ 3: Լուծենք 3x = 4 հավասարումը:

Լուծում: 3 և x թվերի արտադրյալը 4 է: Հավասարումը չի փոխվի, եթե նրա ձախ և աջ մասերը բաժանենք 3-ի՝

3x = 4

x = 4 : 3

x = 4/3

Օրինակ 4: Լուծենք 5x = 3x – 6 հավասարումը:

Լուծում:

5x – 3x = –6

2x = –6:

x = –6 : 2

x = –3 :

Պատասխան՝ –3:

Առաջադրանքներ

1)Արդյո՞ք 2 թիվը տրված հավասարման արմատ է.

• ա) x – 2 = 0
• բ) x + 4 = 0
• գ) 2x = 4
• դ) 3x – 4 = x
• ե) x + 3 = 2x + 1
• զ) 3x + 4 = 6x – 2

2) Լուծեք հավասարումը

• ա) x – 2 = 0
• բ) x + 4 = 0
• գ) 100 + x = 0
• դ) x – 5 = 6
• ե) x + 2 = 5
• զ) x – 11 = –7
• է) 12 + x = 17
• ը) x + 7 = 7
• թ) x – 6 = 6

3)Լուծեք հավասարումը.

• ա) x – 832 = 174
• բ) x – 303 = 27
• գ) 1405 – x = 108
• դ) 84 + x = 124
• ե) x + 818 = 896
• զ) 2003 + x = 4561

4)Հավասարման արմա՞տն է արդյոք 3 թիվը.

• ա) x – 3 = 0,
• բ) 3 – x = 0,
• գ) x – 5 = 0,
• դ) 2x = 6,
• ե) 7 – x = 0,
• զ) x = 6 – x:

Տրված տեքստերում գտիր ուղղագրական սխալները և ուղղիր:

Մրջյունը և աղավնին

Աղավնին, նկատելով վրա հասած փորձանքը, նրա կողմ է նետում մի փոքրիկ ճյուղ, որի վրա էլ բարձրանում է մրջյունն ու կարողանում փրկվել:

Նույն այդ պահին մի որսորդ փափագում էր բռնել աղավնուն և պատրաստվում էր ցանցը թաքուն գցել նրան: Փրկված մրջյունը, հասկանալով ամենը, շտապում է օգնության: Մոտենում ու միանգամից կծում է որսորդի ոտքը, որից հետո նա ճչում է ու գցում ցանցը: Իսկ աղավնին ճախրում է վեր և թռչում, գնում շատ հեռու:

Երկու նկարիչ

Մի թագավոր շինեց գեղեցիկ դարպաս և կամեցավ զարդարել այնպիսի ներկերով, որոնց նման ոչ մի տեղ չէր եղել: Եվ ընտրեց երկու նկարիչների, մեկին տվեց մի պատը, մյուսին՝ մյուս պատը, և նրանց միջև վարագույր քաշեց: Եվ երբ նկարիչներն ավարտեցին իրենց գործը, թագավորը եկավ, որ տեսնի նրանց գործը, և տեսավ, որ մեկը նկարել է գեղեցիկ պատկեր, և շատ հավանեց: Իսկ մյուսը բնավ ոչինչ չէր նկարել. նա պատը շատ գեղեցիկ սարքել էր և կոկել հայելուց ավելի լավ:

Երբ թագավորը տեսավ, որ չէր նկարել, այլ միայն կոկել էր, զարմացավ և ասաց. «Դու ինչ՞ ես արել»: Նա ասաց. «Ես ցույց կտամ իմ գործը»: Եվ ապա վեր քաշեց միջի վարագույրը, և երբ լույսը ծագեց և լուսավորեց կոկված պատը, այն ժամանակ մթնեց նկարազարդ պատը, որովհետև հայելու մեջ երևում էին այն բոլոր պատկերները, որ նկարված էին մյուս պատի վրա: Եվ թագավորն ասաց. «Սա մյուսից գեղեցիկ է»:

Прочитайте сказку Гауфа Вильгельма «Карлик Нос».

Викторина по сказке

1. Где жил Якоб вместе с родителями?

a) В Англии

b) В Германии

c) В Франции

d) В Италии

2. Чем занимался отец Якоба?

a) Пек хлеб

b) Чинил и делал обувь

c) Продавал овощи

d) Работал на рынке

3. Чем торговала мать Якоба?

a) Цветами

b) Овощами и фруктами

c) Шоколадом

d) Рыбой

4. Какой подарок Якоб часто приносил с рынка?

a) Игрушки

b) Цветы, монетки или пирожные

c) Печенье

d) Книги

5. Какая странная старуха подошла к матерям на рынке?

a) Красивая, молодая

b) Оборванная, с острым крючковатым носом

c) В синем платье

d) Ведущая кукольное шоу

6. Что предсказала старуха Якобу?

a) Он станет богатым

b) У него вырастет длинный нос и не будет шеи

c) Он будет великим поваром

d) Он уедет в другой город

7. В кого Якоб превратился, когда служил у старухи?

a) В морскую свинку

b) В белку

c) В курицу

d) В зайца

8. Сколько лет Якоб прослужил у феи в виде белки?

a) 3 года

b) 5 лет

c) 7 лет

d) 10 лет

9. Что он освоил за это время?

a) Чинил обувь и убирал полы

b) Готовил трудные блюда и паштеты

c) Ловил пылинки и собирал росу

d) Всё перечисленное

10. Как родители сначала отреагировали на возвращение Якоба?

a) Узнали его сразу

b) Не поверили, что это их сын

c) Обрадовались и сразу обняли

d) Позвали старуху

11. Почему Якоб не захотел работать у цирюльника?

a) Был слишком горд

b) Не умел делать пену

c) Боялся цирюльника

d) Не любил мыло

12. К кому Якоб решил обратиться за помощью, чтобы стать поваром?

a) К соседям

b) К герцогу

c) К цирюльнику

d) К своей матери

13. Какие качества Якоба помогли ему у герцога?

a) Красивый нос и рост

b) Опыт, мастерство в кухне и трудолюбие

c) Волшебство старухи

d) Доброта и улыбка

1. Բացե՛ք փակագծերը և հաշվեք

• ա) 49 – (38 – 5)=16
• բ) –32 + (78 – 9)=32
• գ) 72 + (–32 + 9)=31
• դ) –63 – (–63 + 1)=-1
• ե) (79 – 39) – (79 – 48)=
• զ) (37 – 49) – (87 – 59)=
• է) –(45 – 64) + (38 – 24)=
• ը) –(–35 + 2) + (–35 – 8)=

2. Բացե՛ք փակագծերը և հաշվեք

• ա) 108 – (108 – 5)
• բ) –49 – (–49 + 2)
• գ) –56 + (–98 + 56)
• դ) 100 – (–5 + 100)
• ե) (79 – 81) – (39 – 81)
• զ) (–78 + 23) + (27 + 78)
• է) (–39 + 15) – (5 – 39)
• ը) (105 – 48) – (62 + 105)

3. Հաշվե՛ք՝ փակագծերը բացելով միայն այն դեպքում, երբ դա դյուրացնում է հաշվարկները.

• ա) 79 – (63 + 7)
• բ) 43 + (23 + 77)
• գ) 79 – (79 – 7)
• դ) 43 + (77 – 43)
• ե) 102 – (56 + 44)
• զ) 102 – (102 – 5)
• է) 93 – (68 + 93)
• ը) –72 – (99 + 1)
• թ) 48 – (11 + 19)
• ժ) 48 – (18 + 19)
• ի) –56 + (96 + 9)
• լ) 59 + (96 + 4)
• խ) 52 – (32 – 41)
• ծ) 73 – (68 – 8)
• կ) –25 – (–45 + 19)
• հ) –49 – (11 – 68)

1. Բացատրի՛ր դարձվածքները բառարանի օգնությամբ:
   Իրար սրտից ջուր խմել –մեկը մյուսի սրտովը լինել
   Հազար մաղով անցկացրած –անամոթ
   Հիվանդի համար ջուր բերող –օգնության հասնող
   Գլխին կրակ թափել –բարկությունը թափել մեկի վրա
   Կանաչ-կարմիրը կապել –ամուսնանալ
   Կոպեկի համար մեռած –ժլատ
   Ուրիշի բնում ձու ածել –ուրիշին օգուտ տալ
   Ոտքի կոխան դարձնել –ոչնչացնել
   Փուշը մատից հանել –օգնել, աջակցել
   Գրքի մի երեսը կարդալ —միակողմանի նայել հարցին

2. Որ դարձվածքների  իմաստն է սխալ բացատրված:

1. ժամավաճառ լինել – իզուր ժամանակ վատնել
   2.երեսից կախվել – թախանձել
   3.արյունը ջուր դառնալ – սահմռկել
   4.աչքերը փակել – ժպտալ
   5. աչքը ջուր կտրել – կարոտով, անհամբերությամբ սպասել
   6. անձյուն ձմեռ – անճարակ մարդ
   7. գլխարկը գետնովը տալ – նորաձև հագնվել
   8. գլխին տալ — ուրախանալ

1. Հետևյալ դարձվածքներով մեկական նախադասություն կազմել:

1. Լեղին ճաքել-Նապաստակի լեղին ճաքեց, երբ նկատեց, որ գայլն իրեն հետապնդում է։
2. արյունը գլխին խփել-Արյունը գլխին խփեց, երբ տեսավ, որ ընկերը վիրավորվեց։
3. հոգին ավանդել-Ծերունին իր այգում հոգին ավանդեց։
4. անարգանքի սյունին գամել-Ընկերները նրան անարգանքի սյունին էին գամել։
5. ճամփա պահել-Ես տարիներ շարունակ նրա ճամփան էի պահում։
6. ականջի հետև գցել-Փաստորեն ականջի հետև էի գցել ամենակարևոր գործերս։

4. Հետևյալ բառերի համար գտնել հոմանիշ դարձվածքներ
ծաղրել-ձեռ առնել
հիվանդանալ-անկողին ընկնել
օգնել-ձեռք մեկնել
հասկանալ-գլխի ընկնել
մեռնել-հոգին ավանդել
անտեսել-ականջի հետև գցել
ծուլանալ-ալարել
ուրախանալ-աշխարհով մեկ լինել
ճարպիկ-օձի լեզու ունենալ
թանկ-ոսկու գին ունենալ
սպառնալ-մատ թափ տալ
գունատվել-պատի ծեփ դառնալ
էժան-ջրի գին ունենալ